اعتیاد موضوعی فراگیر است که نه تنها فرد را تحت تأثیر قرار می دهد، بلکه بر روابط آنها با دیگران نیز مانند رابطه با همسر، فرزند، پدر و مادر و.. تأثیر می گذارد. درک اینکه اعتیاد چگونه روابط را از بین می برد، می تواند به حل موثرتر این مسائل کمک کند و معضل اعتیاد در خانواده را از بین ببرد.
در این قسمت به این موضوع می پردازیم که اعتیاد چگونه بر سر موضوعات میانی و مهم زن و شوهر و خانواده آنها اثر می گذارد.
1) از دست دادن اعتمادیکی از فوریترین تأثیرات اعتیاد بر روابط، تخریب اعتماد است. رفتارهای ناشی از اعتیاد، اغلب با فریب همراه است؛ دروغ گفتن درباره مصرف مواد، محل خرج کردن پول یا مکانهایی که فرد معتاد به آنجا رفته است. با گذشت زمان، این دروغها بر یکدیگر انباشته شده و باعث میشوند که شریک زندگی یا اعضای خانواده دیگر به حرفها یا وعدههای فرد معتاد اعتماد نکنند. این نقض اعتماد میتواند عمیقاً آسیبزا باشد و بازسازی پایههای اصلی رابطه را دشوار سازد.
2) ایجاد فشار های مالی به سبب اعتیاد در خانودهاعتیادها، هزینههای سنگینی را به همراه دارند و منابع مالی قابل توجهی را برای حفظ رفتارهای مرتبط با خود میطلبند؛ چه خرید مواد مخدر یا الکل باشد و چه تأمین مالی یک عادت قمار. این بار مالی سنگین، اغلب نه تنها بر دوش فرد معتاد، بلکه بر خانواده یا شریک زندگی او نیز تحمیل میشود، بهویژه در صورت مشترک بودن امور مالی.فشار مالی ناشی از اعتیاد میتواند منجر به درگیریها و دلخوریهای جدی شود، بهویژه زمانی که بیثباتی مالی، جنبههای دیگر زندگی زوج یا خانواده را تهدید کند، مانند توانایی پرداخت قبضها، پسانداز برای آینده یا تأمین نیازهای فرزندان. علاوه بر این، تحقیقات نشان میدهند که تغییرات در زمینه های مالی و ایجاد فشار ناشی از آن میتواند بر سطح اعتیاد در بزرگسالان، به ویژه مردان مسنتر، تأثیرگذار باشد.
3) ایجاد فاصله عاطفیبا پیشرفت اعتیاد، فرد معتاد اغلب به طور فزایندهای بر اعتیاد خود متمرکز میشود و از تعاملات عاطفی و ارتباطات با همسر خود غافل میگردد. این کناره گیری میتواند به صورت عدم علاقه به فعالیتهای مشترک، کاهش ارتباطات و کاهش کلی اعمال و رفتار های عاطفی مثل بغل کردن و.. ظاهر شود. همسران ممکن است احساس رهاشدگی و تنهایی کنند که منجر به شکاف عاطفی قابل توجهی میشود که اصلاح آن دشوار است. تأثیر اعتیاد در خانواده و ازدواج به ویژه عمیق است زیرا پیوندهای عاطفی و صمیمی اساسی که ازدواجها بر آن بنا شدهاند، تضعیف میگردند.
در پژوهش های مختلف کارشناسان، جمعیت های مختلفی را مطالعه کرده اند و به این نتیجه رسیده اند که اعتیاد با انزوا و تنهایی به منظور حفظ آن در ارتباط است.
4) ایجاد تعارض، درگیری و سوء استفادهاعتیاد اغلب با افزایش سطح تحریکپذیری، پرخاشگری و تکانشگری همراه است که میتواند به درگیری و در موارد شدید، آزار کلامی یا فیزیکی تبدیل شود. نوسانات ناشی از موادی مانند الکل یا مواد مخدر میتواند مسائل اساسی در رابطه را تشدید کند و منجر به مشاجرات مکرر و حتی برخوردهای خشونتآمیز شود. این نوع محیط برای همه اعضای خانوده ، از جمله کودکانی که ممکن است در خانه باشند، خطرناک است. سوء مصرف مواد و تخریب رابطه زوجین ارتباط نزدیکی با هم دارند، زیرا اولی اغلب مستقیماً از طریق ایجاد تعارض میان زن و شوهر رابطه آن ها را از بین میبرد.
چه رفتارهای نادرست دیگری در ازدواج نتیجه اعتیاد است؟
اعتیاد یک موضوع فراگیر است که نه تنها فرد را تحت تأثیر قرار می دهد، بلکه روابط آنها را با اطرافیان نیز تحت تأثیر قرار می دهد. رفتارهای نادرست و خطرناک ناشی از اعتیاد می تواند محیطی خصمانه و ناپایدار ایجاد کند و در نهایت منجر به از بین رفتن اعتماد و صمیمیت شود. در اینجا برخی از رفتارهای خاص را بیان می کنیم که نشان می دهد اعتیاد چگونه روابط را از بین می برد و پیامدهای گسترده تری برای افراد درگیر دارد:
1) دستکاری روانیافرادی که با اعتیاد دست و پنجه نرم می کنند ممکن است برای ادامه رفتارهای اعتیاد آور خود به انجام رفتار هایی از قبیل دستکاری و سوء استفاده روانی دست بزنند. این دستکاری میتواند به روشهای مختلفی مانند دروغ گفتن در مورد مصرف مواد، پنهان کردن تأثیر مالی عادتهایشان، دستکاری عاطفی شرکا با سرزنش کردن، یا استفاده از احساس گناه به عنوان ابزار ظاهر شود. به عنوان مثال، یک فرد معتاد ممکن است استدلال کند که رفتار یا عدم حمایت شریک زندگی او دلیل مصرف موادش است، در نتیجه مسئولیت کار خودش را نمی پذیرد و آن را گردن همسرش می اندازد.
2) غیر قابل پیش بینی بودناعتیاد میتواند رفتار فرد را بسیار غیرقابل پیشبینی کند و منجر به ایجاد یک محیط خانگی بیثبات شود. نوسانات خلقی، پرخاشگری و طغیانهای عاطفی میتوانند رایج شوند که ناشی از اثرات فیزیولوژیکی و روانی سوء مصرف مواد یا استرس ناشی از اعتیاد است. این نوسانات میتواند یک حالت تنش و اضطراب دائمی برای اعضای خانواده، به ویژه کودکان، ایجاد کند که ممکن است در ترس از ایجاد یک واکنش منفی زندگی کنند.
3) غفلتاعتیاد اغلب منجر به نادیده گرفتن مسئولیت ها می شود که می تواند به ویژه در یک رابطه سمی باشد. این ممکن است شامل نادیده گرفتن وظایف خانه، مراقبت از کودک، یا مسئولیت های مالی، انتقال بار بر دوش شریک زندگی باشد. این غفلت می تواند به غفلت عاطفی گسترش یابد، جایی که فرد معتاد چنان بر اعتیاد خود متمرکز می شود که دیگر حمایت عاطفی یا تعامل با شریک زندگی خود را ارائه نمی دهد.
سوال مهم
آیا یک زوج می توانند با هم در دوران نقاهت باشند؟
باید بگوییم بله. یک زوج می توانند با هم در دوران نقاهت باشند، اگرچه چالش های متفاوتی در پیش روی آن ها است. بهبودی مشترک مستلزم تعهد قوی، حمایت متقابل و تمایل به پرداختن به مسائل اساسی با هم است. می توان با ایجاد حس مشترک هدف و درک، رابطه را تقویت کرد. با این حال، درمان فردی نیز برای رسیدگی به مسائل شخصی که ممکن است در جلسات مشترک درمانی ظاهر نشود، حیاتی است.
جمع بندیدرک این که اعتیاد چگونه روابط را از بین میبرد، برای بازسازی و بهبود رابطه بسیار مهم است. اثرات اعتیاد بر روابط فراتر از فرد معتاد است و موجی از پیامدها را ایجاد میکند که میتواند پایه اعتماد و صمیمیت را از بین ببرد. سوء مصرف مواد و تخریب رابطه اغلب دستبهدست هم داده و منجر به فاصله عاطفی، فشار مالی و محیطی خانگی ناپایدار میشود. شناخت این الگوها اولین گام در جهت رسیدگی به مسائل اساسی است. برای کسانی که در تنگنای اعتیاد گرفتار شدهاند، کمک حرفهای ضروری است. گروههای درمانی و حمایتی نه تنها به فرد در غلبه بر اعتیاد کمک میکنند، بلکه به ترمیم پیوندهای آسیبدیده با عزیزانشان نیز کمک میکنند. با رویارویی با این چالشها، افراد و خانوادههایشان میتوانند مسیری را برای بهبودی ایجاد کنند و هماهنگی از دسترفته را بازگردانند.
برای ادامهٔ این موضوع میتوانید این راهنماها را هم در همین مسیر بخوانید: چگونه می توانیم دیوارهای بیاعتمادی در رابطه پیش از ازدواج را فرو بریزیم؟، چگونه بدبینی به جنس مخالف مانع از ازدواج میشود؟ ریشه ها و راهکارها، ازدواج از روی ترحم، وقتی دلسوزی جای عشق را میگیرد، فریب در ازدواج و راه های پیشگیری از آن، فردگرایی غربی چه بر سر خانواده می آورد؟، بعد از شکست عشقی، چه زمانی برای ازدواج دوباره آمادهام؟.