تصمیم به تشکیل زندگی مشترک یکی از مهمترین تصمیمهای زندگی است و شناخت دقیق از طرف مقابل، کلید موفقیت در این مسیر است. یکی از سازنده روشها برای شناخت عمیقتر، مشاهده دقیق رفتارها و تحلیل آنهاست. در این مقاله کمک میکنیم تا با استفاده از این روش، بهتر بتوانید طرف مقابلتان را بشناسید.
مشاهده رفتارها در شناخت پیش از ازدواج چه اهمیتی دارد؟
1- رفتارها آینه تمامنمای شخصیت هستند:رفتارها، زبان شخصیت ما هستند. آنها به ما نشان میدهند که یک فرد در میدان عمل چگونه فکر میکند، احساس میکند و عمل میکند. به عبارت دیگر، رفتارهای ما دروغ نمیگویند. بنابراین، برای شناخت واقعی طرف مقابل، باید به دقت رفتارهای او را در موقعیتهای مختلف مشاهده کنیم. مثلاً، نحوه برخورد او با دیگران، نحوه مدیریت مشکلات، یا واکنش او در شرایط اضطراری، میتواند به ما بینش عمیقی درباره شخصیت او بدهد.
2- رفتارها آینده را پیشبینی میکنند:با مشاهده رفتارهای فعلی طرف مقابل، میتوانیم تا حدودی رفتارهای آیندهی او را پیشبینی کنیم. به عنوان مثال، اگر کسی همیشه دیر به قرار ملاقات میرسد، احتمالاً در زندگی مشترک نیز به همین شکل عمل خواهد کرد. یا اگر کسی در مدیریت پول خود مشکل دارد، ممکن است در آینده نیز با مسائل مالی دست و پنجه نرم کند.
3- رفتارها، نقاط قوت و ضعف را آشکار میکنند:با توجه به تعاملات طرف مقابل، میتوانیم نقاط قوت و ضعف او را شناسایی کنیم. مثلاً، اگر کسی همیشه به دیگران کمک میکند، نشان میدهد که فردی دلسوز و مهربان است. یا اگر کسی در حل مشکلات بسیار خلاق است، نشان میدهد که فردی باهوش و مبتکر است. شناخت نقاط قوت و ضعف طرف مقابل، به ما کمک میکند تا انتظارات واقعبینانهای داشته باشیم و در زندگی مشترک، از نقاط قوت هم استفاده کنیم و بر روی حل و فصل نقاط ضعف کار کنیم.
4- رفتارها ناسازگاریها را آشکار میکنند:اگر بین رفتارهای طرف مقابل و ارزشهای ما ناسازگاری وجود داشته باشد، با مشاهده بسیاری از رفتارها میتوانیم زودتر متوجه این قضیه شویم. مثلاً اگر ما به صداقت بسیار اهمیت میدهیم، اما متوجه میشویم که طرف مقابل در برخی موارد صادق نیست، این میتواند نشانهای از ناسازگاری بین ارزشهای ما باشد. شناسایی این ناسازگاریها در مراحل اولیه رابطه، به ما کمک میکند تا تصمیمگیری آگاهانهتری را اتخاذ کنیم.
5- رفتارها، کلید یک رابطه موفق هستند:در نهایت، مشاهده رفتارها، کلید یک رابطه موفق است. با شناخت دقیق رفتارهای طرف مقابل، میتوانیم به او نزدیکتر شویم، انتظاراتمان را به نحو احسن مدیریت کنیم و در مواقع لزوم، به او کمک کنیم تا رشد کند و تغییر کند.
چه رفتارهایی را باید در نظر بگیریم تا شناخت بهتری از هم پیدا کنیم؟
1- رفتارها، زبانی برای بیان شخصیت هستند:نحوه برخورد طرف مقابل با اطرافیانش، آینهای تمامنما از شخصیت اوست. به عنوان مثال، اگر کسی با والدینش با احترام و محبت برخورد میکند، احتمالاً در زندگی مشترک نیز فردی مهربان و مسئولیتپذیر خواهد بود. یا اگر کسی در جمع دوستانش همیشه شوخی میکند و دیگران را میخنداند، نشان میدهد که فردی معاشرتی و پرانرژی است.
2- واکنشها، نشاندهنده قدرت کنترل احساسات هستند:نحوه واکنش طرف مقابل در شرایط مختلف، مانند زمانی که خشمگین میشود، استرس دارد یا ناراحت است، به ما نشان میدهد که او چگونه با احساسات خود کنار میآید. آیا میتواند به سرعت آرام شود یا اینکه واکنشهای تندی نشان میدهد؟ آیا میتواند مشکلات را به نحو سازنده حل و فصل کند یا اینکه از آنها فرار میکند؟
3- عادات روزانه، سبک زندگی طرف مقابل را نشان میدهند:عادات روزانهی یک فرد، مانند نحوه مدیریت زمان، نظافت شخصی، عادات غذایی و…، نشان دهنده سبک زندگی و اولویتهای اوست. مثلاً، اگر کسی همیشه به موقع سر قرارهایش حاضر میشود، نشان میدهد که فردی منظم و مسئولیتپذیر است. همچنین علاقهمندیها و سرگرمیهای یک فرد، میتوانند به ما بینش عمیقی درباره ارزشها، علایق و شخصیت او بدهند.
4- نحوه حل مشکلات، کلید موفقیت در زندگی مشترک است:نحوه مواجهه طرف مقابل با چالشها، یکی از مهمترین شاخصها برای ارزیابی توانایی او در زندگی مشترک است. آیا او میتواند به صورت منطقی و عقلانی مشکلات را حل کند یا اینکه از آنها اجتناب میکند؟ آیا میتواند با شریک زندگی خود همکاری کند و به یک راهحل مشترک برسند؟ این موارد نکات مهمی هستند که باید در نظر بگیریم.
به یاد داشته باشیم که هیچ کس کامل نیست و همه ما نقاط ضعف و قوت داریم. هدف از مشاهده رفتارها، پیدا کردن فردی ایدهآل نیست، بلکه پیدا کردن فردی است که با ارزشها و اهداف ما همخوانی داشته باشد و بتوانیم با هم زندگی مشترکی موفق را تجربه کنیم.
چگونه رفتارهای طرف مقابل را ارزیابی کنیم تا شناخت بهتری از او حاصل کنیم؟
1- دنبال الگوها بگردیم: رفتارها را به صورت جدا جدا بررسی نکنیم، بلکه لازم است به دنبال الگوهای رفتاری باشیم. مثلاً آیا او همیشه دیر به قرار ملاقات میآید؟ یا آیا همیشه در حل مشکلات، دیگران را مقصر میداند؟ این الگوها به ما نشان میدهند که شخصیت او چگونه است و در آینده چه رفتارهایی از او سر خواهد زد.
2- رفتارها را با ارزشهای خودمان مقایسه کنیم: آیا ارزشها و باورهای طرف مقابل با ارزشهای ما تناسب دارد؟ مثلاً اگر برای ما صداقت بسیار مهم است، اما متوجه میشویم که طرف مقابل در برخی موارد صداقت از خود نشان نمی دهد، میتواند نشاندهنده یک ناسازگاری جدی باشد.
3- شرایط را لحاظ کنیم: رفتارها را در شرایط مختلف و با توجه به زمینههای مختلف ارزیابی کنیم. مثلاً ممکن است کسی در محیط کار بسیار جدی باشد، اما در جمع دوستان بسیار شوخطبع باشد. این نشان میدهد که فرد میتواند در شرایط مختلف رفتارهای متفاوتی از خود نشان دهد.
4- نظر دیگران را بخواهیم: با دوستان و خانواده طرف مقابل صحبت کنیم تا دیدگاه آنها را درباره او بدانیم. اطرافیان ما میتوانند اطلاعات ارزشمندی در مورد شخصیت و رفتارهای او در اختیارمان قرار دهند.
5- از مشاور کمک بگیریم: اگر در تحلیل رفتارهای طرف مقابل دچار شک و تردید شدیم، بهتر است از یک روانشناس کمک بگیریم. مشاور میتواند با استفاده از ابزارهای تخصصی و حرفه ای، به ما کمک کند تا شناخت دقیقتری از طرف مقابل پیدا کنیم.
به طور برای شناخت بهتر همدیگر قبل از ازدواج، باید صبور باشیم و عجله نکنیم. قضاوت زودهنگام و برچسب زدن به همدیگر، باعث میشود که تصویر درستی از طرف مقابل نداشته باشیم. بهتر است به احساساتمان توجه کنیم و با هم به صورت صادقانه و باز صحبت کنیم. مثلاً اگر در کنار طرف مقابلمان احساس آرامش و امنیت میکنیم، این میتواند نشانه مثبتی باشد.
تمرین ها
*رفتارها را در تعاملات روزانه بررسی کنید: به نحوه برخورد طرف مقابل با دیگران، مدیریت استرس و واکنش در شرایط مختلف توجه کنید.
*نحوه حل مشکلات را مشاهده کنید: در یک موقعیت چالشبرانگیز، به روش حل مسئله و مشارکت او در یافتن راهحل توجه کنید.
*با دوستان و خانواده صحبت کنید: درباره رفتارها و شخصیت طرف مقابل با افراد نزدیک او گفتوگو کنید تا دیدگاههای متنوعی دریافت کنید.
برای ادامهٔ این موضوع میتوانید این راهنماها را هم در همین مسیر بخوانید: پ) نقش خانواده و دوستان در شناخت بهتر برای اقدام به ازدواج، پ) نحوه تحلیل و جمعبندی اطلاعات، فصل ۵: روشهای شناخت و ارزیابی طرف مقابل، ب) اهمیت انتخاب آگاهانه و تأثیر آن بر زندگی مشترک، ت) آشنایی با تستها و مشاورههای پیش از ازدواج، ب)چگونگی بررسی تفاهم در معیارها و ارزشها.